BEWINDVOERING

Hoe werkt bewindvoering?


Bewindvoering (ook beschermingsbewind genoemd) is een wettelijke maatregel waarbij de Rechtbank een bewindvoerder het beheer over iemands financiën laat overnemen. Een professionele bewindvoerder moet aan diverse kwaliteitseisen voldoen. Dit is vastgelegd in allerlei wetten en procedures die vallen onder het civiel recht. De Rechtbank die een bewindvoerder benoemt, controleert jaarlijks of de bewindvoerder zijn of haar werk goed doet.


Beschermingsbewind is bedoeld voor mensen die tijdelijk of langdurig niet in staat zijn om hun eigen financiele zaken te regelen. Dit kan komen door allerlei oorzaken: schulden, een scheiding, een lichamelijke of geestelijke beperking, etc. Door deze tijdelijke of langdurige situatie, kan iemand de grip op hun financiën kwijtraken. Er kunnen problemen onstaan, die uiteindelijk tot schulden kunnen leiden. En deze schulden kunnen tot nog grotere problemen leiden. Om dit te voorkomen kan beschermingsbewind worden aangevraagd.


Onderwerpen


Hieronder staat heel veel informatie over de volgende onderwerpen:




Het aanvragen van bewind


Bewindvoering kan door verschillende partijen worden aangevraagd:


  • de betrokkene zelf;
  • de partner van de betrokkene;
  • familieleden van de betrokkene tot in de 4e graad (dit zijn ouders, grootouders, kinderen, kleinkinderen, broers en zussen, ooms en tantes en neven en nichten;
  • degene die het gezag uitoefent, bijvoorbeeld een voogd;
  • een curator of mentor;
  • de Officier van Justitie (dit kan alleen in uitzonderlijke gevallen als er bijvoorbeeld geen familie meer is);
  • de instelling die de betrokkene verzorgt of begeleidt.


De aanvraag wordt gedaan door een aanvraagformulier van de rechtbank in te vullen (zie downloads). Op het formulier staat welke documenten meegestuurd moeten worden. Dit aanvraagformulier en de bijbehorende documenten moeten naar de rechtbank in de regio waar de betrokkene woont. Voor cliënten van Jouw Geld, Onze Zorg is dit de Rechtbank Gelderland in Zutphen. Jouw Geld, Onze Zorg kan de aanvraag verzorgen voor toekomstige cliënten.



Het verschil tussen bewindvoering, mentorschap en curatele


Bewindvoering, mentorschap en curatele zijn verschillende maatregelen om mensen te beschermen die niet zelf goed beslissingen kunnen nemen.
Bewindvoering is voor mensen die hulp nodig hebben bij het regelen van financiële zaken. Een bewindvoerder voert dan het bewind over het geld en de goederen van de persoon die onder bewind wordt geplaatst. Beschermingsbewind kan om veel verschillende redenen worden aangevraagd of opgelegd, bijvoorbeeld wegens verkwisting of het hebben van problematische schulden. Dat zijn schulden waarvan rederlijkwijs te voorzien is dat een persoon deze niet kan betalen of inmiddels is opgehouden deze te betalen. Maar ook bij psychische problemen, ziekte, het wegvallen van mantelzorgers, een lichamelijke of geestelijke beperking kan bewindvoering worden ingesteld.


Mentorschap is een maatregel voor mensen die hun persoonlijke (niet-financiële) zaken niet meer kunnen regelen. Dit zijn dus zaken op het gebied van verzorging, verpleging, behandeling of begeleiding. Een mentor probeert zoveel mogelijk beslissingen te nemen in overleg met de betrokkene en dient altijd bereikbaar te zijn voor noodgevallen. Een mentor heeft veelvuldig contact met zijn cliënt en is nauw betrokken bij het opstellen van een passend zorgplan en het monitoren of afspraken worden nagekomen in het belang van cliënt.


Curatele is een soort combinatie van bewindvoering en mentorschap. Dit is een zware maatregel voor mensen die hun financiële en persoonlijke zaken niet kunnen regelen en voor wie bewindvoering en/of mentorschap niet volstaat. In het geval van curatele wordt een persoon handelingsonbekwaam. Dit betekent dat er door de cliënt geen zelfstandige rechtshandeling verricht mogen worden, zoals dingen kopen, contracten afsluiten, trouwen, etc. Alle lopende ondercuratelestellingen staan in een openbaar curatele- en bewindregister. Alle rechtshandelingen die een cliënt verricht zonder toestemming van de curator kunnen door de curator ongedaan worden gemaakt.



Professionele of niet-professionele bewindvoerder


In principe mag iedereen voor een ander zijn of haar financiële zaken behartigen. Dit kan een partner zijn van iemand met dementie, een kind voor een ouder wordende ouder die het niet meer lukt zelf de financiën te beheren of een buurman die zijn buurmeisje helpt met het maken van afspraken om schulden af te lossen. Wanneer iemand dit voor een ander doet, is er sprake van een niet-professionele bewindvoerder, ook wel een particulier bewindvoerder genoemd. Vaak voeren deze mensen hun taak uit zonder deze te formaliseren.


Particuliere bewindvoerders kunnen als voordeel hebben dat ze al bekend zijn, dat er al een vertrouwensband is en dat ze snel bereikbaar zijn voor hulp. Vaak ontbreekt het echter bij deze groep aan informatie en juridische kennis. Hierdoor lopen zij het risico aansprakelijk te worden gesteld voor eventuele schade. Vaak begint een familielid met goede bedoelingen, maar komt hij of zij er na verloop van tijd achter dat de praktijk ingewikkeld is, zeker in onze samenleving van ingewikkelde wetten en regels. Daarnaast kan er onenigheid ontstaan over beslissingen, die een directe weerslag hebben op de relatie tussen de particuliere bewindvoerder en de cliënt.


Een professioneel bewindvoerder is niet zomaar bewindvoerder geworden. Sinds 2014 gelden er strenge regels en eisen voor iedereen die als bewindvoerder werkt. Bewindvoering is namelijk een complexe aangelegenheid die een brede kennis vereist van de financiële zaken waar de cliënt mee te maken kan krijgen. Voorbeelden zijn het aanvragen van uitkeringen of toeslagen, afspraken maken over de aflossing van schulden, de aankoop van onroerende zaken, vermogensbeheer en het indienen van de jaarlijkse belastingaangifte.


Een professionele bewindvoerder heeft goede kennis van de wetten, regels, regelingen en mogelijkheden die in Nederland gelden. Door een professioneel bewindvoerder aan te stellen kan de familie weer gewoon familie zijn. Vaak geeft dit weer rust voor alle partijen.



De taken van een bewindvoerder


Een bewindvoerder heeft als taak het beheren van de financiën en de goederen van cliënten. In de rechterlijke uitspraak van een bewind staat waar de bewindvoerder precies het bewind over voert. Dit betekent dat een cliënt die onder bewindvoering staat niet zelfstandig meer mag beslissen over zijn of haar financiën en goederen. Dit zal altijd in overleg met de bewindvoerder gaan. Bij grotere bedragen en beslissingen heeft een bewindvoerder op zijn beurt weer toestemming nodig van de rechter. Ook leggen bewindvoerders jaarlijks verantwoording af aan de rechter van alle inkomsten en uitgaven.


Het beheren van financiën is een ruim begrip. Specifiek mag je van Jouw Geld, Onze Zorg het volgende verwachten:


  • Wij maken een inventarisatie van inkomsten, uitgaven, schulden en bezittingen.
  • Wij stellen een budgetplan op en bepalen welke ruimte er is voor leefgeld. Dit is het geld dat cliënten wekelijks of maandelijks ontvangen en vrij mogen besteden.
  • Wij nemen contact op met allerlei instanties zodat zij weten dat belanghebbende onder bewind staat.
  • Wij openen twee nieuwe bankrekeningen: een beheerrekening en een leefgeldrekening.
  • Wij vragen toeslagen aan als cliënten daar recht op hebben.
  • Wij betalen van de beheerrekening de vaste lasten en zorgen dat cliënten verzekerd zijn.
  • Wij verwerken de binnenkomende (financiële) post.
  • Wij sturen jaarlijks een rapportage naar de rechtbank. Deze bespreken wij ook met onze cliënten.
  • Wij komen minstens 2x per jaar bij onze cliënten langs en bellen regelmatig met ze voor overleg en evaluatie.
  • Daarnaast komen wij rond of op de verjaardag van onze cliënten langs om ze persoonlijk te feliciteren. Dat vinden wij heel belangrijk en ook gezellig.



De kosten van bewindvoering


De tarieven voor bewindvoering worden jaarlijks vastgesteld door het Landelijk Overleg Voorzitters Civiele en Kantonsectoren (LOCVK) in overleg met de Minister van Justitie. Deze tarieven zijn van toepassing op alle professionele bewindvoerders en zijn dus landelijk hetzelfde. Alle tarieven staan vermeld op de pagina Kosten. In sommige gevallen worden de kosten voor Bewindvoering door de gemeente betaald. Bij de intake kunnen wij kijken wat de mogelijkheden zijn.


Voor coaching zijn er geen vastgestelde tarieven; de tarieven van Jouw Geld, Onze Zorg staan vermeld op de pagina Kosten.



De doelgroep van Jouw Geld, Onze Zorg


Jouw Geld, Onze Zorg richt zich op cliënten vanaf 18 jaar die vanwege een verstandelijke en/of lichamelijke beperking niet in staat zijn om zelfstandig hun financiën te beheren. Wij hebben ervaring met deze doelgroep en willen onze talenten inzetten om juist deze, vaak kwetsbare, doelgroep te beschermen en te helpen. Wij zijn een toegankelijk en persoonlijk bewindvoeringskantoor, met oog voor het individu. Om deze reden zijn wij ook selectief als het gaat om het aannemen van cliënten. Bij ons zijn niet de aantallen leidend, maar cliënten waar wij een klik mee hebben en die wij mogen begeleiden in dit specifieke deel van hun leven. Wij zetten ons maximaal in om de communicatie en financiële zorg voor deze cliënten zo goed mogelijk te organiseren. Op de pagina Over Ons lees je meer over wie wij zijn en waarom wij juist deze doelgroep willen faciliteren.



De rol van ouders, familie en andere betrokkenen


Omdat wij ervaring hebben in het moeten loslaten van een dochter met een beperking, weten wij als geen ander hoe moeilijk dit is. Wij zoeken dan zelf ook naar betrokkenen die openstaan voor onze rol in haar leven. Maar die ook bereid zijn te luisteren naar onze kennis over haar, hoe het beste met haar te communiceren, wat wel en niet werkt, waar ze blij van wordt, etc. Kortom: in het overdragen van onze jarenlange ervaring en kennis.


Als Jouw Geld, Onze Zorg benoemd wordt tot bewindvoerder van jouw kind, familielid, of kennis dan vinden wij het belangrijk dat ook jij jouw kennis aan ons kan overdragen. Jij kent onze nieuwe cliënt namelijk heel veel beter dan wij, dus juist die kennis kan voor ons heel waardevol zijn. Daarnaast kunnen wij ons voorstellen dat je graag persoonlijk kennis wilt maken met degene die de financiën van jouw geliefde gaat beheren. Daarom ben je van harte welkom op de kennismaking, dus nog voordat we überhaupt beslissen of wij de aanvraag willen starten. Ook in latere fases, bijvoorbeeld bij de intake, ben je welkom, mits de cliënt dit wil.


Hierbij een belangrijke kanttekening: op het moment dat wij benoemd worden zijn wij verantwoordelijk voor alle beslissingen over de financiën en goederen. Wij zullen misschien niet altijd het besluit nemen die jij wilt maar nemen alle beslissingen wel in het belang van onze cliënt. Wij staan dus zeker open voor contact, maar wij zijn leidend in het beheer van de financiën en goederen die onder bewind staan.



De controle op bewindvoerders


Bewindvoerders moeten voldoen aan strenge kwaliteitseisen. Iedere professionele bewindvoerder wordt jaarlijks gecontroleerd door de rechter. Op die manier wordt er verantwoording afgelegd voor het werk van de bewindvoerder en worden eventuele fouten voorkomen.


Binnen 3 maanden nadat iemand onder bewind is geplaatst, moet de bewindvoerder een aantal formulieren opsturen aan de rechter. Een daarvan is een boedelomschrijving, waarin staat wat het banksaldo, het vermogen, de schulden en eventuele andere bezittingen van de cliënt zijn. Deze boedelbeschrijving kan (indien mogelijk) door de cliënt worden gecontroleerd en ondertekend.


Ieder jaar dient de bewindvoerder vervolgens een rapportage aan de rechter te sturen over alle mutaties van het afgelopen jaar. Dit betekent dat alle inkomsten en uitgaven moeten worden verantwoord. Maar ook andere zaken, zoals het aanvragen van uitkeringen of toeslagen waar de cliënt recht op heeft, wordt gecontroleerd. Uitgaven worden nauwkeurig bekeken, om te zien of deze kloppen en terecht zijn. Zo niet, dan wordt de bewindvoerder gevraagd dingen verder uit te leggen of te corrigeren. Kortom: een bewindvoerder heeft geen vrij spel en moet alles voor cliënten goed regelen.
Iedere 5 jaar vindt er een extra evaluatie plaats, waarin wordt bekeken hoe het bewind verloopt en of het nodig is deze voort te zetten. Zo wordt voorkomen dat cliënten die mogelijk zelf weer de regie over hun financiën kunnen nemen onder bewind blijven staan.


Als het bewind eindigt, dan dient de bewindvoerder een eindrekening en verantwoording aan de rechter af te leggen. Meer informatie over de controle op bewindvoerders staat op de site van Rechtspraak.nl.



Het beëindigen van het bewind


Er zijn diverse situaties waarin een bewind automatisch stopt. Dit zijn:


  • als het bewind tijdelijk was ingesteld;
  • als de onderbewindgestelde overlijdt;
  • als het bewind overgaat in curatele.


In alle andere gevallen kan het bewind alleen eindigen met toestemming van de rechtbank. Als een cliënt het bewind wil eindigen, dan kan hij of zij dit vragen aan de rechtbank middels een verzoekschrift. Er komt dan een zitting, waarin de cliënt en de bewindvoerder worden opgeroepen om het verzoek te bespreken. Daarna doet de rechter zo snel mogelijk uitspraak over het verzoek.


Dezelfde procedure dient doorlopen te worden als een cliënt wil overstappen naar een andere bewindvoerder. Na beëindiging van het bewind dient de bewindvoerder de eindrekening en verantwoording op te sturen aan de rechtbank.



Informatie voor cliënten


Voor cliënten hebben wij deze informatie op toegankelijke manieren beschikbaar. Zo hebben wij van alle onderwerpen folders met pictogrammen en hebben wij video's gemaakt met alleen beeld en gesproken tekst. Zo kunnen alle cliënten kiezen op welke wijze zij de informatie tot zich willen nemen. Benieuwd naar de folders en video's? Kijk dan op de pagina voor Bewindvoering voor cliënten.